"Do the right thing"

Het juiste doen. Het klinkt makkelijk, maar het vraagt veel om te midden van strijdige belangen, normen en waarden een keuze te maken die recht doet aan alle betrokken partijen. In het adviseren en begeleiden van organisaties, leidinggevenden en professionals in de publieke sector zien we veel gedrevenheid en bevlogenheid, de wil en ambitie om het juiste te doen. Het ontbreekt nooit aan goede intenties, goede wil of ideeën. Het ontbreekt eigenlijk ook nooit aan intelligentie, oplossingsbereidheid of inhoudelijke kennis. Tegelijkertijd zien we ook dat de manier waarop organisaties werken, nog niet helemaal is aangepast aan de huidige tijd – van snelle, onvoorspelbare ontwikkelingen, van complexiteit en paradoxen.

De almaar veranderende context vraagt leiderschap van iedereen die werkt aan een maatschappelijke opgave. We koppelen leiderschap nadrukkelijk niet aan hiërarchische functies; het is een vereiste voor iedereen, op welk niveau, in welke functie ook. Laat bijvoeglijke naamwoorden als ‘dienend’, ‘coachend’, ‘publiek’ maar weg. Leiderschap in deze tijden van grote complexiteit en meervoudigheid komt neer op verantwoordelijkheid nemen. Voor wat we weten en waar we voor staan. En voor wat we niet weten, voor onze twijfels. Waar de grote verhalen niet langer een vanzelfsprekend kompas vormen, komt het bij uitstek neer op leiderschap over ons zelf. Het kennen van onze eigen waarden en normen, van onze kwaliteiten en schaduwkanten, van onze angsten, zorgen, belangen. Het vraagt de bereidheid en vaardigheid om ons eigen moreel kompas te definiëren, bij te stellen, te ijken aan dat van anderen.

Het juiste doen vraagt moed van individuele ambtenaren/professionals én de organisaties waarbinnen zij werken: moed om te doen wat nog niet eerder is gedaan. Moed om te bedenken wat ondenkbaar lijkt. Moed om bang te zijn. Moed om jezelf in het geding te brengen. Moed om het niet te weten. Moed om paradoxen het hoofd te bieden. Moed om te twijfelen. Moed om in eerste instantie ‘niet te doen’. Dit alles is géén pleidooi om niets te doen, wel om het anders te doen. Door in complexe vraagstukken eerst een pas op de plaats te maken, stil te staan bij wat precies de bedoeling is, wat de verschillende perspectieven, belangen zijn. De ingewikkelde realiteit niet te reduceren tot een bedrieglijk eenvoudig vraagstuk, maar de plekken der moeite júist op te zoeken. De complexiteit niet onnodig groter te maken, maar te zien voor wat deze is – niet meer, niet minder. Door de basisbehoefte aan houvast en voorspelbaarheid, aan ordening en controle uit te stellen, ontstaat ruimte voor verschillende betekenissen om zich te ontvouwen. Dit geeft toegang tot zinvolle perspectieven die bijdragen aan een rijker palet van handelingsmogelijkheden. Anders kijken, leidt tot anders handelen.

In dit Magazine laten we u een aantal concrete mogelijkheden zien om te komen tot aanpakken die rechtdoen aan de veelheid van belangen en rollen waarin u opereert.

‘Ik sta even stil en dat is een hele vooruitgang’ – Bertolt Brecht

Ada Odijk
Ada Odijk
Adviseur
Miriam Kristalijn
Miriam Kristalijn
Adviseur

Magazine 15 - Artikel 02

Niet zo makkelijk

Magazine 15 - Artikel 03

Interview Ruud Meij

Magazine 15 - Artikel 04

Wegkijken

Magazine 15 - Artikel 05

Leestips over moraliteit en ethiek

Magazine 15 - Artikel 06

Brene Brown

Magazine 15 - Artikel 08

Jonathan Haidt

Magazine 15 - Artikel 09

Onze benadering

Magazine 15 - Artikel 10

Licht uit. Spot aan. SHAME ON ME!

Magazine 15 - Artikel 11

Sluier van schaamte

Magazine 15 - Artikel 12

Luisteren tussen de regels door

Magazine 15 - Artikel 13

Reflectie op rekenschap

Magazine 15 - Artikel 14

Co-resolve – Inclusieve besluitvorming

Magazine 15 - Artikel 15

Dialoogtafels